"Le Mépris is a masterpiece" Martyn Conterio, Little White Lies

 

"โกดาร์ไม่ได้กำกับหนังตามบทภาพยนตร์ แต่วางเดิมพันไปกับ 'ความรู้สึก' 

เขาใช้กล้องเป็นเสมือนแม่เหล็กดึงดูดโชคชะตา เพราะเขาเชื่อว่าเพียงแค่คุณยืนอยู่

ที่หัวมุมถนนในปารีส พร้อมกับเลนส์กล้องหนึ่งตัวและหัวใจที่ขบถโลกใบนี้

จะยอมเปิดเผยความลับของมันออกมาเอง หนังของเขาจึงไม่ใช่แค่ภาพยนตร์ที่ถูก 'กำกับ' 

แต่มันคือการบันทึกห้วงเวลาที่ 'พรหมลิขิต' กระโดดลงมาประทับรอยเท้า

ไว้ในฐานะนักแสดงคนหนึ่ง"

                    เล่ห์รักริษยา (Le Mépris) ไม่ใช่แค่นวนิยายราคาถูกแนว roman de gare ที่เอามาแปลงเป็นหนังนะครับ Godard เองยังเคยประชดว่า it’s “a pretty little holiday novel, full of old-fashioned feelings despite the modern situations” แต่จริง ๆ แล้วนี่คือการจี้จุด Moravia (นักเขียน) แบบไม่ไว้หน้าเลย — เขายึดโครงเรื่องหลักแทบทั้งหมด ด้วยความ fidelity เทียงตรง ที่ช็อกคนดู

                    Paul (Michel Piccoli ผู้ชายเดินเหมือนแบกศพตัวเองไว้) กับ Camille (Brigitte Bardot สวยแต่หัวใจเปลือยเปล่า): วันหนึ่งเธอมองเขาแล้ว — bam — ความรักหายวับ มาแทนที่ด้วยความดูถูกบริสุทธิ์ ("สภาวะที่คนเราหมดรักหรือหมดความนับถือในตัวอีกคนอย่างสิ้นเชิง โดยไม่มีทางกลับมาเป็นเหมือนเดิมได้) ไม่มีเหตุผลชัดเจน นั่นแหละ genius ที่ฆ่าคนดู เธอคิดว่าเขาผลักเธอเข้าสู่อ้อมแขน Prokosch (Jack Palance ลิงอเมริกันตะโกนภาษาอังกฤษ โยนเช็คเหมือนตบหน้า) เพื่อแลกกับความก้าวหน้าในวงการ เขาคิดว่าเธอเกลียดเขาเพราะเขา weak เพราะยอมรับเงิน เพราะไม่เคยพูดไม่ แล้วระหว่างนั้นก็มีหนังในหนัง — Fritz Lang ถ่าย The Odyssey เวอร์ชันสมัยใหม่ที่ Cinecittà ยูริสส์ที่ถูกดัดแปลงให้ถูกใจพวก Yankees วงการหนังขายตัวเหมือนคู่รักที่กำลังพังทลาย
                    Moravia เขียนไว้ตั้งแต่ปี 1954 แล้วมีทุกอย่างนี้: Riccardo กับ Emilia นักเขียนบทที่ต้องบิดเบือนโฮเมอร์ให้โปรดิวเซอร์ช่างหยาบคาย ความดูถูกที่ค่อย ๆ เอ่อขึ้นมาเหมือนพิษโดยไม่รู้ที่มา Godard แทบไม่แต่งอะไรใหม่ใน plot — แค่เปลี่ยนชื่อ ใส่สีแดง-น้ำเงินสดใส ถ่ายวิลล่าที่คาปรีเหมือนสุสานช่างสว่างไสว ฉาบคำพูด Hölderlin กับ Brecht (กวีนิพนธ์ของเขามักพูดถึง "ความว่างเปล่า" ของยุคสมัยที่เทพเจ้าจากเราไปแล้ว)ให้ Georges Delerue ร้องเพลงแบบ pop requiem (ไม่ใช่แนวดนตรีมาตรฐานที่มีคำนิยามตายตัวในพจนานุกรมดนตรีแต่มันเป็นคำที่ใช้เรียก "ผลงานเพลงป๊อปที่มีโครงสร้างหรือจิตวิญญาณแบบเพลงสวดศพ Requiem หรือเป็นการผสมผสานระหว่างโลกของเพลงคลาสสิกศักดิ์สิทธิ์กับเพลงสมัยใหม่) แต่จังหวะหัวใจยังเหมือนเดิม: หนังฆ่าความรัก ความรักฆ่าหนัง แล้วตรงกลางคือผู้ชายคนหนึ่งถาม “ทำไม?” จนความเงียบตอบแทน
                    พวกนักวิจารณ์ที่บอกว่านวนิยายเป็นแค่ข้ออ้างราคาถูก เข้าใจผิดทั้งนั้น Moravia ในยุค 50-60 เป็นยักษ์ใหญ่ ไม่ใช่นักเขียนแนวตลาด Godard รู้ดี เขาใช้หนังสือเล่มนี้เพื่อ settle scores กับวงการหนังเชิงพาณิชย์ กับโปรดิวเซอร์ที่รัดคอเขา (Ponti กับ Levine พวก King Kong) อาจรวมถึงตัวเขาเองด้วย Le Mépris ไม่ได้ทรยศนิยาย — มันระเบิดนิยายจากข้างใน: เอาเมโลดราม่าชั้นกลางมาทำเป็น philosophical essay เรื่องสายตา ร่างกาย เงินตรา ความตายของคู่รักสมัยใหม่
สวย โหดร้าย เป็น Godard ล้วน ๆ — เตะตูด “หนังคุณภาพ” ขณะเดียวกันก็ทำหนังคุณภาพที่สวยที่สุดเท่าที่เขาจะจินตนาการได้ ไม่มีเมิน Moravia ที่นี่ มีแต่เมินพวกที่ไม่เข้าใจ Krub.
Alberto Moravia (อัลแบร์โต้ โมราเวีย) คือนักเขียนชาวอิตาลีระดับตำนานที่เป็น "เจ้าของบทประพันธ์" ดั้งเดิมที่ Godard นำมาดัดแปลงครับ

แปลจาก  CD Booklet
#LeMépris #JeanLucGodard #FriedrichHölderlin #PopRequiem #Philosophy #Cinema #ดูถูกบริสุทธิ์ #ปรัชญา #ภาพยนตร์ #ความรักที่ล่มสลาย